
OVER A THOUSAND SUNSETS
Over a thousand reasons and explanations have been flagged up, floated and furiously debated since the results of the Local Government elections on 1st May. Over a thousand sunsets will have occurred before we see these Council members weighed on the scales of democracy by the electorate.
In what has been the most radical election in years, 28 new members will have been elected to represent Gwynedd on the Council. That’s 37% of the Council are new members with between them, little or no experience of Local Government.
As I wrote in my previous blog, Llais Gwynedd shook the apathy out of the electorate. It’s interesting to put their results into perspective. In the Arfon area with 32 seats Llais Gwynedd won only 2. However one win was the toppling of the Colossus of Plaid Cymru – Dafydd Iwan, this may have profound implications both for Plaid and Cyngor Gwynedd.
Out of 20 seats in the Meirionnydd area, 3 fell to Llais Gwynedd. The most damage inflicted on Plaid Cymru was in the Dwyfor area. 7 seats for Llais Gwynedd, and amongst the casualties, the previous Leader of the Council, Richard Parry-Hughes.
What caused this electoral earthquake? The significant seismic event was without doubt, the radical proposal to re-organise the Junior Schools. This policy document reverberated through the electorate in general and caused unease amongst the voters. This unease developed further into a general antipathy towards the Council over various aspects of Local Government. Increased charges on Pay and Display, the Traffic Wardens, spreading their ‘goodwill message’ via parking tickets. The Unitary Development Plan, rate rises, and a general lack of vision from Cyngor Gwynedd.
This tidal wave of electoral antipathy has swept in some new Councillors into Gwynedd’s Council Chamber. As is customary, every candidate for election produces a pamphlet to distribute from door to door. What surprised me, when I was given some of these leaflets from other wards, Llais Gwynedd appeared to have no system in place to correct glaring mistakes or advice on these literary works. One example was:-
‘The voice of Gwynedd want to continue schooling of our primary schools’.
Another :- ‘Make sure the elderly is to have as much as possible knowledge of what is there for their needs, and looking after’.
Having served for 21 years (1987 – 2008) in Local Government, I believe that one of the major pre-requisites of a Councillor is to be able to speak and express oneself fluently in both Welsh and English, and be able to write correctly in either language.
The new Councillors will now face a mountain of reports, committee minutes and a veritable snowstorm of letters and e-mails. The ones with a flimsy grasp of the languages will find the going difficult. Will they all survive the 4 year term? Only time will tell. Next blog I’ll be looking at how the hurricane of the radical re-organisation of Junior Schools blew the solid majority Plaid Cymru had on Cyngor Gwynedd out of the Council Chamber.
MWY NA FIL MACHLUD HAUL
Mae ‘na dros fil o resymau ac esboniadau wedi eu hargymell, cynnig a thrafod ers canlyniadau’r etholiadau Llywodraeth Leol ar Mai 1af. Bydd yr haul wedi machlud dros 1,000 o weithiau cyn y gwelwn yr aelodau newydd yma’n cael eu pwyso a mesur ar glorian democratiaeth gan yr etholwyr.
Hwn oedd yr etholiad mwyaf radical ers nifer fawr o flynyddoedd, gyda 28 o aelodau newydd wedi eu hethol i gynrychioli Gwynedd ar y Cyngor. Mae hyn yn golygu 37% o’r Cyngor, a rhyngddynt fawr ddim o brofiad o Lywodraeth Leol.
Fel yr ysgrifennais yn y blog blaenorol, ysgydwodd Llais Gwynedd difaterwch allan o’r etholwyr. Mae’n ddiddorol gosod y canlyniadau yn eu cyd-destun. Yn ardal Arfon gyda 32 o seddi, enillodd Llais Gwynedd dim ond 2. Er hynny llwyddwyd i ddiorseddu Dafydd Iwan, Llywydd Plaid Cymru, mae’n debyg bydd canlyniadau pellgyrhaeddol i’r Blaid ac i Gyngor Gwynedd.
Allan o 20 sedd yn ardal Meirionnydd, cipiodd Llais Gwynedd 3. Bu’r difrod mwyaf i Blaid Cymru yn ardal Dwyfor. 7 sedd i Lais Gwynedd, ym mysg y colledion, cyn arweinydd Cyngor Gwynedd - Richard Parry-Hughes.
Beth achosodd y daeargryn etholiadol yma? Y digwyddiad a gynhyrfodd y dyfroedd, heb amheuaeth, oedd y ddogfen radical i ad-drefnu Ysgolion Cynradd. Bu’r ddogfen yma’n tanseinio trwy’r etholaeth yn gyffredinol ac yn achosi aflonyddwch ymysg yr etholwyr. Datblygwyd yr aflonyddwch yma yn adwaith negyddol yn erbyn y Cyngor ynglŷn â nifer o elfennau o Lywodraeth Leol. Costau ychwanegol gyda Thalu ac Arddangos, y Wardeniaid Traffic yn peledu eu ticedi yma a thraw. Y Cynllun Unedol, codiadau mewn trethi a diffyg gweledigaeth Cyngor Gwynedd.
Mae’r don o aflonyddwch yn erbyn Gwynedd wedi cario ambell i gymeriad i mewn i Siambr y Cyngor fel Cynghorydd. Fel rheol, mae bob ymgeisydd yn yr etholiad yn cynhyrchu taflen i ddosbarthu o ddrws i ddrws. Be ‘roedd yn peri syndod i fi, yn gweld pamffledi o rhai wardiau, ‘roedd gan Lais Gwynedd a rhai o’r lleill ddim trefn mewn bod i gywiro camgymeriadau amlwg na chyngor sut i drefnu’r llenyddiaeth. Un esiampl oedd:-
‘ Mae’n ymweld bod ...’ (ymddangos yw’r gair cywir)
Ar ôl 21 mlynedd yn Llywodraeth Leol (1987 - 2008), ‘rwyf yn credu mai un o ddoniau hanfodol i fod yn Gynghorydd yw medru mynegi barn yn gywir ac yn rhwydd ar lafar yn Gymraeg ac yn Saesneg. Hefyd y gallu i ysgrifennu’n gywir yn y ddwy iaith. Bydd y Cynghorwyr newydd yn wynebu mynydd o adroddiadau, cofnodion pwyllgorau a llond trol o lythyrau a e-bostiai. Bydd y rhai gyda gafael bregus o’r ieithoedd yn darganfod amser blin o’u blaenau. Bydd pawb yna mewn 4 mlynedd? Amser a ddengys. Yn y blog nesa byddaf yn edrych sut chwythodd y corwynt o ad-drefnu Ysgolion Cynradd mwyafrif cadarn Plaid Cymru ar Gyngor Gwynedd allan o’r Siambr.
Over a thousand reasons and explanations have been flagged up, floated and furiously debated since the results of the Local Government elections on 1st May. Over a thousand sunsets will have occurred before we see these Council members weighed on the scales of democracy by the electorate.
In what has been the most radical election in years, 28 new members will have been elected to represent Gwynedd on the Council. That’s 37% of the Council are new members with between them, little or no experience of Local Government.
As I wrote in my previous blog, Llais Gwynedd shook the apathy out of the electorate. It’s interesting to put their results into perspective. In the Arfon area with 32 seats Llais Gwynedd won only 2. However one win was the toppling of the Colossus of Plaid Cymru – Dafydd Iwan, this may have profound implications both for Plaid and Cyngor Gwynedd.
Out of 20 seats in the Meirionnydd area, 3 fell to Llais Gwynedd. The most damage inflicted on Plaid Cymru was in the Dwyfor area. 7 seats for Llais Gwynedd, and amongst the casualties, the previous Leader of the Council, Richard Parry-Hughes.
What caused this electoral earthquake? The significant seismic event was without doubt, the radical proposal to re-organise the Junior Schools. This policy document reverberated through the electorate in general and caused unease amongst the voters. This unease developed further into a general antipathy towards the Council over various aspects of Local Government. Increased charges on Pay and Display, the Traffic Wardens, spreading their ‘goodwill message’ via parking tickets. The Unitary Development Plan, rate rises, and a general lack of vision from Cyngor Gwynedd.
This tidal wave of electoral antipathy has swept in some new Councillors into Gwynedd’s Council Chamber. As is customary, every candidate for election produces a pamphlet to distribute from door to door. What surprised me, when I was given some of these leaflets from other wards, Llais Gwynedd appeared to have no system in place to correct glaring mistakes or advice on these literary works. One example was:-
‘The voice of Gwynedd want to continue schooling of our primary schools’.
Another :- ‘Make sure the elderly is to have as much as possible knowledge of what is there for their needs, and looking after’.
Having served for 21 years (1987 – 2008) in Local Government, I believe that one of the major pre-requisites of a Councillor is to be able to speak and express oneself fluently in both Welsh and English, and be able to write correctly in either language.
The new Councillors will now face a mountain of reports, committee minutes and a veritable snowstorm of letters and e-mails. The ones with a flimsy grasp of the languages will find the going difficult. Will they all survive the 4 year term? Only time will tell. Next blog I’ll be looking at how the hurricane of the radical re-organisation of Junior Schools blew the solid majority Plaid Cymru had on Cyngor Gwynedd out of the Council Chamber.
MWY NA FIL MACHLUD HAUL
Mae ‘na dros fil o resymau ac esboniadau wedi eu hargymell, cynnig a thrafod ers canlyniadau’r etholiadau Llywodraeth Leol ar Mai 1af. Bydd yr haul wedi machlud dros 1,000 o weithiau cyn y gwelwn yr aelodau newydd yma’n cael eu pwyso a mesur ar glorian democratiaeth gan yr etholwyr.
Hwn oedd yr etholiad mwyaf radical ers nifer fawr o flynyddoedd, gyda 28 o aelodau newydd wedi eu hethol i gynrychioli Gwynedd ar y Cyngor. Mae hyn yn golygu 37% o’r Cyngor, a rhyngddynt fawr ddim o brofiad o Lywodraeth Leol.
Fel yr ysgrifennais yn y blog blaenorol, ysgydwodd Llais Gwynedd difaterwch allan o’r etholwyr. Mae’n ddiddorol gosod y canlyniadau yn eu cyd-destun. Yn ardal Arfon gyda 32 o seddi, enillodd Llais Gwynedd dim ond 2. Er hynny llwyddwyd i ddiorseddu Dafydd Iwan, Llywydd Plaid Cymru, mae’n debyg bydd canlyniadau pellgyrhaeddol i’r Blaid ac i Gyngor Gwynedd.
Allan o 20 sedd yn ardal Meirionnydd, cipiodd Llais Gwynedd 3. Bu’r difrod mwyaf i Blaid Cymru yn ardal Dwyfor. 7 sedd i Lais Gwynedd, ym mysg y colledion, cyn arweinydd Cyngor Gwynedd - Richard Parry-Hughes.
Beth achosodd y daeargryn etholiadol yma? Y digwyddiad a gynhyrfodd y dyfroedd, heb amheuaeth, oedd y ddogfen radical i ad-drefnu Ysgolion Cynradd. Bu’r ddogfen yma’n tanseinio trwy’r etholaeth yn gyffredinol ac yn achosi aflonyddwch ymysg yr etholwyr. Datblygwyd yr aflonyddwch yma yn adwaith negyddol yn erbyn y Cyngor ynglŷn â nifer o elfennau o Lywodraeth Leol. Costau ychwanegol gyda Thalu ac Arddangos, y Wardeniaid Traffic yn peledu eu ticedi yma a thraw. Y Cynllun Unedol, codiadau mewn trethi a diffyg gweledigaeth Cyngor Gwynedd.
Mae’r don o aflonyddwch yn erbyn Gwynedd wedi cario ambell i gymeriad i mewn i Siambr y Cyngor fel Cynghorydd. Fel rheol, mae bob ymgeisydd yn yr etholiad yn cynhyrchu taflen i ddosbarthu o ddrws i ddrws. Be ‘roedd yn peri syndod i fi, yn gweld pamffledi o rhai wardiau, ‘roedd gan Lais Gwynedd a rhai o’r lleill ddim trefn mewn bod i gywiro camgymeriadau amlwg na chyngor sut i drefnu’r llenyddiaeth. Un esiampl oedd:-
‘ Mae’n ymweld bod ...’ (ymddangos yw’r gair cywir)
Ar ôl 21 mlynedd yn Llywodraeth Leol (1987 - 2008), ‘rwyf yn credu mai un o ddoniau hanfodol i fod yn Gynghorydd yw medru mynegi barn yn gywir ac yn rhwydd ar lafar yn Gymraeg ac yn Saesneg. Hefyd y gallu i ysgrifennu’n gywir yn y ddwy iaith. Bydd y Cynghorwyr newydd yn wynebu mynydd o adroddiadau, cofnodion pwyllgorau a llond trol o lythyrau a e-bostiai. Bydd y rhai gyda gafael bregus o’r ieithoedd yn darganfod amser blin o’u blaenau. Bydd pawb yna mewn 4 mlynedd? Amser a ddengys. Yn y blog nesa byddaf yn edrych sut chwythodd y corwynt o ad-drefnu Ysgolion Cynradd mwyafrif cadarn Plaid Cymru ar Gyngor Gwynedd allan o’r Siambr.









